काठमाडौं। शेयर बजारमा बुधबार एउटा यस्तो दिन रह्यो, जहाँ स्क्रिनमा देखिने राता अंकहरूले केवल पैसा घटेको मात्र देखाएनन्, बरु लगानीकर्ताको मनमा गुम्सिएको डर र अन्योलतालाई पनि छताछुल्ल पारे। ७४.७३ अंकको ठूलो गिरावटसँगै नेप्से परिसूचक २७७६.३६ मा ओर्लिँदा धेरैको ढुकढुकी बढेको छ।
किन डराए लगानीकर्ता?
बजार घट्नुमा केवल आर्थिक कारण मात्र छैनन्, यसपटक मनोवैज्ञानिक त्रास हाबी देखिएको छ।
अनुसन्धानको छाया र आशंका:
सम्पत्ति शुद्धीकरण अनुसन्धान विभागले हिमालयन रि इन्स्योरेन्सका दीपक भट्टलाई कालोसूचीमा राखेको खबरले बजारमा ‘अब पालो कसको?’ भन्ने त्रास फैलाएको छ। सुशासनका लागि गरिने कडाइ राम्रो भए पनि, यसले आम लगानीकर्तामा ‘कतै मेरो लगानी पनि जोखिममा त पर्दैन?’ भन्ने डर पैदा गरेको छ।
सरकारसँगको अपेक्षा र निराशा:
दुई तिहाइको शक्तिशाली सरकार आएपछि बजारले एउटा स्पष्ट ‘रोडम्याप’ खोजेको थियो। तर, सुधारका ठूला कुरा सुन्नुको सट्टा पक्राउ र छानबिनका खबरहरूले प्राथमिकता पाउँदा लगानीकर्ताले आफूलाई असुरक्षित महसुस गर्न थालेका छन्।
विश्वासको खडेरी:
विश्लेषकहरू भन्छन्— बजार पैसाले मात्र होइन, भरोसाले चल्छ। अहिले त्यही भरोसा (Confidence) डगमगाएको छ। लगानीकर्ताहरू नाफा कमाउनेभन्दा पनि भएको पुँजी कसरी जोगाउने भन्ने ‘पर्ख र हेर’ को मुडमा पुगेका छन्।
संख्याभित्र लुकेको संकेत
बुधबारको कारोबारमा एउटा रोचक कुरा के देखियो भने— बजार भारी अंकले घट्दा पनि १२ अर्ब १० करोड रुपैयाँ भन्दा बढीको कारोबार भयो। यसको अर्थ हो:”जब साना र डराएका लगानीकर्ताहरू अत्तालिएर शेयर बेचिरहेका थिए, केही साहसी वा चतुर लगानीकर्ताहरूले यसलाई सस्तोमा शेयर उठाउने अवसरका रूपमा पनि प्रयोग गरे।”
अबको बाटो: ठोस कदमको पर्खाइ
अहिलेको गिरावट केवल प्राविधिक तल-माथि मात्र होइन, यो नीति निर्माताहरूका लागि एउटा ठूलो घण्टी हो। चैत मसान्तको ब्याज बुझाउने चटारो र अन्तर्राष्ट्रिय तनावले त दबाब दिएकै थियो, त्यसमाथि स्वदेशी नीतिगत अन्योलताले “आगोमा घिउ” थप्ने काम गरेको छ।
निष्कर्षमा:
शेयर बजारलाई अंकमा मात्र हेर्नु हुँदैन; यो लाखौँ मानिसको सपना र भरोसा जोडिएको क्षेत्र हो। यदि सरकारले छिट्टै स्पष्ट नीति र लगानीमैत्री वातावरणको प्रत्याभूति गराउन सकेन भने, यो ‘विश्वासको संकट’ ले बजारलाई अझै केही समय पिरोल्ने निश्चित छ।
