काठमाडौँ । आगामी बजेटप्रति देखिएको उच्च अपेक्षा, सरकारका नीतिगत सुधारका संकेत तथा पूँजी बजारमैत्री वातावरण निर्माणको चर्चा तीव्र बनेसँगै शेयर बजारमा सकारात्मक मनोविज्ञान विस्तार हुँदै गएको देखिएको छ। यही आधारमा बजार विश्लेषकहरू नेप्से परिसूचक बजेटअघि नै ३२ सय विन्दु पार गर्ने सम्भावना बलियो बन्दै गएको बताइरहेका छन्।
पछिल्ला दिनहरूमा सरकारले पूँजी बजारलाई अर्थतन्त्रको प्रमुख अंगका रूपमा स्वीकार गर्दै अघि सारेका नीति, कर प्रणालीमा सुधारको संकेत, संस्थागत पारदर्शिता वृद्धि र लगानीमैत्री वातावरण निर्माणका प्रयासहरूले बजारमा विश्वास पुनःस्थापित गर्न मद्दत गरेको विश्लेषण छ। विशेषगरी, दीर्घकालीन लगानी आकर्षित गर्ने खालका नीतिगत संकेतले बजारको आधार बलियो बन्दै गएको मानिन्छ।
यसैबीच, आगामी बजेटलाई लिएर लगानीकर्तामा अत्यधिक अपेक्षा देखिएको छ। कर संरचनामा सहजता, पूँजीगत लाभकर सम्बन्धी स्पष्टता, अनावश्यक नियामकीय दबाब घटाउने नीति तथा संस्थागत लगानी विस्तारका सम्भावनाले बजारमा अग्रिम ‘र्याली’ को वातावरण सिर्जना गरेको बताइन्छ। बजेटअघि नै अपेक्षामा आधारित खरिद (expectation-driven buying) बढ्नु पनि हालको बजार गतिविधिको प्रमुख विशेषता बनेको छ।
बजारमा तरलता स्थितिमा आएको सुधार, बैंकिङ प्रणालीमा उपलब्ध अतिरिक्त लगानीयोग्य स्रोत तथा केही संस्थागत लगानीकर्ताको पुनःप्रवेशले पनि सूचकलाई माथिल्लो दिशातर्फ धकेलिरहेको देखिन्छ। यद्यपि, कारोबारको संरचना र उतार–चढावमा अझै पनि छोटो अवधिका चलखेल र मनोवैज्ञानिक प्रभाव स्पष्ट देखिन्छ।
बजार विज्ञहरूका अनुसार यदि सरकारका घोषणा गरिएका सुधारहरू बजेटमार्फत स्पष्ट रूपमा कार्यान्वयन हुने संकेत पाए भने NEPSE Index ३२ सय विन्दु नजिक पुग्नु अस्वाभाविक नहुने देखिन्छ। तर उनीहरू यसलाई निश्चित दिशानिर्देश होइन, बरु नीतिगत विश्वास, तरलता अवस्था र लगानीकर्ताको मनोविज्ञानमा आधारित सम्भावनाका रूपमा लिनुपर्ने बताउँछन्।
विश्लेषकहरूको भनाइमा, अहिलेको बजार वृद्धि मुख्यतः “अपेक्षा-आधारित” चरणमा रहेको छ। यस्तो अवस्थामा सकारात्मक समाचारले बजारलाई छिटो माथि लैजान सक्छ भने कुनै नीतिगत निराशा वा अस्पष्टताले तीव्र करेक्सन पनि ल्याउन सक्छ। त्यसैले बजार अझै पूर्ण रूपमा स्थिर आधारमा प्रवेश गरिसकेको अवस्था भने होइन।
अर्थतन्त्रमा देखिन थालेका सुधारका संकेत, बैंकिङ क्षेत्रमा बढ्दो तरलता, र लगानी विस्तारका सम्भावनाले दीर्घकालीन रूपमा बजारलाई बलियो बनाउने अपेक्षा छ। तर छोटो अवधिमा राजनीतिक निर्णय, बजेटको संरचना र नीतिगत स्पष्टता नै बजारको मुख्य दिशानिर्धारक हुने विश्लेषकहरूको निष्कर्ष छ।
यस अवस्थामा लगानीकर्ताहरूलाई केवल सूचकको सम्भावित उचाइ होइन, जोखिम व्यवस्थापन, पोर्टफोलियो सन्तुलन र दीर्घकालीन रणनीतिमा ध्यान दिनुपर्ने सुझाव दिइएको छ।
